Stefna í umferðaröryggismálum

Vegagerðin hefur ákveðið að fylgja eftir mótaðri stefnu í umferðaröryggismálum sem miði að öruggri umferð á þjóðvegum landsins fyrir alla vegfarendur. Við stefnumótun sína tekur Vegagerðin mið af því að Ísland verði áfram í hópi hinna allra bestu þjóða að því er tekur til umferðaröryggis. Vegagerðin mun vinna að því bæði ein og í samvinnu við aðra að þau markmið náist sem Alþingi ákveður hverju sinni.

Helstu þættir stefnunnar

• Við hönnun, byggingu, viðhald og þjónustu vega mun Vegagerðin hafa öryggi vegfarenda í fyrirrúmi.
• Vegagerðin mun veita vegfarendum sem bestar upplýsingar um ástand vega og akstursaðstæður og auka þannig umferðaröryggi þeirra.
• Vegagerðin mun leitast við að merkja vegakerfið fyrir vegfarendur á þann hátt að upplýsingar stuðli að öruggum akstri.
• Vegagerðin mun við gerð og endurskoðun áætlana í vegagerð, setja fram töluleg markmið um fækkun umferðarslysa sem tengjast ástandi vegakerfisins.
• Vegagerðin mun vinna að umferðaröryggismálum með öðrum aðilum sem sinna umferðaröryggi til hagsbóta fyrir vegfarendur.
• Vegagerðin mun reglubundið afla upplýsinga um umferð, slys og óhöpp á vegakerfinu og láta þeim aðilum í té endurgjaldslaust sem vinna að umferðaröryggismálum.
• Vegagerðin mun vinna að rannsóknum og styrkja aðra aðila til rannsókna á orsökum umferðarslysa og leiðum til úrbóta í umferðaröryggismálum.
• Vegagerðin mun beita sér fyrir auknum möguleikum almennings á þátttöku í mótun umferðaröryggisstarfs hennar.

Þar eð mikið umferðaröryggi er eitt af meginmarkmiðum Vegagerðarinnar, er eðlilegt að um það móti hún ákveðna stefnu til lengri tíma. Sú stefnumörkun á þá að hafa áhrif á alla vinnu Vegagerðarinnar þar sem umferðaröryggismál koma við sögu.

• Í allri starfsemi Vegagerðarinnar þarf sífellt að taka ákvarðanir sem geta haft áhrif á umferðaröryggi. Það getur verið allt frá vali á veglínum og notkun á vegstöðlum, til sumar- og vetrarþjónustu á nýjum og gömlum vegum. Þegar hagsmunir rekast á, svo sem milli kostnaðar, tíma, öryggis eða annarra þátta, er rétt að Vegagerðin láti öryggið ráða við ákvarðanir, eftir því sem gerlegt er.
• Mikilvægt er að vegfarendur fái sem bestar upplýsingar um akstursskilyrði við upphaf ferðar, ásamt spá um væntanleg akstursskilyrði uns komið er á leiðarenda. Stefnt skal að því að nýta til þess bestu fáanlegu tækni hverju sinni. Betri upplýsingar geta haft áhrif á leiðaval, tímasetningu ferða, aksturslag og fleira, sem aftur getur haft áhrif á umferðaröryggið.
• Merkingar á yfirborði vega og við vegi, ásamt breytilegum upplýsingum sem birtar eru á töflum og skiltum um veðurfar og fleira, eru mikilsverð öryggisatriði sem í mörgum tilfellum geta komið í veg fyrir slys. Merkingar vegakerfisins eiga að hafa áhrif á akstur vegfarenda þannig að sem minnstar líkur séu á að eitthvað óvænt komi upp á sem geti leitt til slyss.
• Miklar upplýsingar eru til um slys á vegakerfinu sem tengjast gerð og ástandi þess á mismunandi stöðum. Sem dæmi má taka slys við einbreiðar brýr og svartbletti (staði þar sem slysatíðni er há). Þegar ákvarðanir eru teknar um framkvæmdir til lengi tíma, svo sem við gerð veg- og langtímaáætlunar, er eðlilegt að samtímis séu sett fram markmið um fækkun slysa sem tengjast þeim framkvæmdum. Auk þess er í mörgum tilfellum unnt að auka öryggi vegfarenda markvisst með réttum aðgerðum og því eðlilegt að ákvarðanir um nýframkvæmdir beinist í auknum mæli til slíkra aðgerða.
• Allt umferðaröryggisstarf byggist á því að þeir aðilar sem sinna þessum málum vinni saman og tali einum rómi. Aðgerðir þurfa að vera samræmdar til þess að árangur náist. Þess vegna er nauðsynlegt að vinna náið með lögreglu, Umferðarráði, sveitarfélögum og öðrum þeim aðilum sem að umferðaröryggisstarfi Vegagerðarinnar koma.
• Til að hægt sé að fylgjast með þróun slysa á þjóðvegum landsins þarf að afla upplýsinga um eðli slysa og ástand vega til að unnt sé að skipuleggja aðgerðir og mæla árangur. Þessa upplýsingaöflun er eðlilegt að Vegagerðin vinni m.a. með Umferðarráði og lögregluyfirvöldum.
• Vegagerðin mun vinna sjálf að rannsóknum á umferðaröryggi og einnig í samvinnu við aðra, ásamt því að styrkja aðila til rannsókna. Einnig mun Vegagerðin beita sér fyrir því að samræma og efla rannsóknir í umferðaröryggismálum.
• Til að unnt sé að ná sem mestum árangri þarf að vita hvar skórinn kreppir. Þáttur í því er að afla upplýsinga frá vegfarendum um það sem þeim finnst að betur megi fara. Þetta má gera með reglulegum skoðanakönnunum. Einnig þarf að gefa almenningi kost á því að koma með ábendingar um ýmis atriði og nota í því skyni vefsíðu Vegagerðarinnar. Auka þarf kynningu á umferðaröryggismálum og nýta má til þess fjölmiðla betur en nú er gert.

Þau áhersluatriði, sem verða lögð til grundvallar við að ná fram þeim markmiðum sem sett hafa verið eru:

• vegagerðarmenn séu til fyrirmyndar í umferðinni
• öruggari vegir
• öruggara umhverfi vega
• betri þjónusta
• öruggari ökuhraði
• skilvirkari samvinna
• betra mat á umferðaröryggi vega
• fækkun svartbletta
• auknar rannsóknir
• aukið fjármagn

Þessi atriði taka á öllum mikilvægustu þáttunum sem geta stuðlað að því að ná fram markmiðum áætlunarinnar.

Aðgerðaáætlun