2. september 2026

Vegirn­ir eru lífæð samfé­laganna

Loftur er skógfræðingur að mennt og var lengi vel lektor og aðstoðardeildarstjóri við Institutt for Byggfag við Høgskolen på Vestlandet. Þar leiddi hann námsbraut í verkefnastjórnun í mannvirkjagerð, auk þess að kenna námskeið um framkvæmdatækni í samgöngumannvirkjum og landmælingar. Áður hafði hann unnið að verkefnum sem tengjast landnýtingu, skógrækt og skipulagsmálum. En hvað var það sem dró hann heim aftur eftir öll þessi ár í Noregi?

„Við fjölskyldan bjuggum í Bergen þegar ég sá starf svæðisstjóra auglýst. Á þeim tímapunkti vorum við farin að hugsa okkur til hreyfings og höfðum hug á að flytja aftur heim. Ég þekkti aðeins til Vegagerðarinnar en las mér betur til um starfsemina þegar ég var að velta því fyrir mér að sækja um. Ég á rætur að rekja til Austurlands því ég ólst að hluta til upp á Hallormsstað og því vissi ég ýmislegt um Vegagerðina úr nærumhverfinu, eins og hverjir hafa starfað þar í gegnum tíðina og hvaða helstu verkefni hafa verið í gangi. Við hjónin bjuggum á Egilsstöðum áður en leið okkar lá til Noregs á sínum tíma svo við erum vel kunnug staðháttum hérna fyrir austan. Úr varð að ég sótti um og hlaut starfið. Verkefnin hjá Vegagerðinni eru fjölbreytt og vegakerfið á Austursvæði er víðfeðmt, þannig að það er í mörg horn að líta,“ segir Loftur um tildrög þess að hann hóf störf hjá Vegagerðinni.

Hann flutti til Íslands á undan fjölskyldunni en eiginkona hans, Edda Óttarsdóttir, og börnin þeirra þrjú urðu eftir í Noregi. „Edda og synir okkar eru nú flutt til landsins en dóttir okkar er við nám í Þrándheimi. Eldri sonur okkar vinnur á bráðamóttöku Landsspítalans en sá yngri stundar nám við Menntaskólann á Egilsstöðum. Edda, sem er með doktorsgráðu í talmeinafræðum, er byrjuð að vinna hjá Heilbrigðisstofnun Austurlands,“ segir Loftur og bætir við að það henti fjölskyldunni vel að búa á Austurlandi, ekki síst vegna þess hve nálægðin við náttúruna er mikil.

„Sem dæmi finnst okkur mikill kostur að geta stundað útivist að vinnudegi loknum. Í vetur sem leið fórum við stundum á gönguskíði eftir vinnu og tókum nokkra hringi í Selskóginum. Það eru mikil lífsgæði að hafa slíka aðstöðu svona nálægt. Skógræktin togar líka í mig og á sumrin finnst mér gaman að grisja í skóginum hjá pabba, Jóni Loftssyni, skógarbónda í Skriðdal og fyrrum skógræktarstjóra. Okkur hjónunum fannst í raun ekki svo stórt stökk að flytja aftur til Íslands en það er líka kostur að flytja á stað sem maður hefur tengingu við og aðlögunin verður auðveldari,“ bætir hann við.

Fimm svæði og 18 starfsstöðvar

Vegagerðin skiptist í miðstöð í Garðabæ og fimm svæði; Suðursvæði, Höfuðborgarsvæði, Vestursvæði, Norðursvæði og Austursvæði. Hvert svæði um sig annast framkvæmdir, viðhald og rekstur vegakerfisins og sér um að veita vegfarendum þjónustu innan svæðisins. Svæðismiðstöðvar eru á Selfossi, í Garðabæ, í Borgarnesi, á Akureyri og á Reyðarfirði. Úti um landið eru 18 starfsstöðvar.

Eitt af því fyrsta sem Loftur þurfti að setja sig inn í varðandi Vegagerðina var skipulag starfseminnar. „Á svæðunum eru þrjár deildir sem skipta með sér verkum en framkvæmdir eru að mestu í höndum verktaka því flestöll verk eru boðin út. Stundum leysum við sjálf minni verkefni. Við erum með tæknideld, umsjónardeild og þjónustudeild og auk þess þjónustustöðvar og verkstæði. Tæknideildin hefur umsjón með hönnun og undirbúningu vegagerðarverkefna. Umsjónardeildin sér um að stýra og reka samninga. Þar er líka haldið utan um stærri verkefni, svo sem nýframkvæmdir og viðhald, en í því felast aðallega styrkingar, endurbætur og klæðingar. Deildin kemur einnig að verkefnislýsingum og útboðum í samstarfi við tæknideildina.

Þjónustudeildin sinnir daglegu eftirliti og þjónustu á vegakerfinu. Á veturna er stærsta verkefnið að reka samninga um vetrarþjónustu, þ.e.a.s. snjómokstur og hálkuvarnir. Á sumrin er almenn vegaþjónusta í aðalhlutverki, og má þar helst nefna holufyllingar og ýmislegt viðhald. Sumum verkefnum þarf að sinna allt árið um kring. Þar ber einna hæst viðhald og endurnýjun á vegstikum. Að auki stýrir þjónustudeildin smærri framkvæmdum, til dæmis ef skipta þarf um lítil ræsi eða bregðast við vatnaskemmdum, en í slíkum tilfellum eru verktakar kallaðir til.

Vegagerðin á ýmis tæki og búnað, þar á meðal tæki til að fjarlægja trjágróður við vegi og búnað fyrir vetrarþjónustu. Verkstæðið sér að stórum hluta um þjónustu og viðhald á öllum þessum búnaði svo allt gangi snuðrulaust fyrir sig,“ útskýrir Loftur.

Hátt í 30 manns vinna hjá Vegagerðinni á Austursvæði. „Þar sem stærri verk eru boðin út koma mun fleiri að verkefnunum en starfsfólk Vegagerðarinnar, bæði verktakar, ráðgjafar og fleiri. Í raun kom mér mest á óvart að þetta sé ekki stærra batterí en raun ber vitni,“ bætir hann við.

Með marga bolta á lofti

Aðspurður segir Loftur að dæmigerður vinnudagur hjá sér sé mjög fjölbreyttur. „Ég er oftast með marga bolta á lofti í einu. Stór hluti starfsins felst í að hafa yfirsýn yfir verkefnin sem eru í gangi hverju sinni, deila út verkum og fylgja þeim eftir. Þetta felur í sér samskipti við samstarfsfólk, verktaka og aðra samstarfsaðila. Svo koma reglulega upp mál sem þarf að leysa strax, þannig að dagarnir eru sjaldan alveg eins,“ segir hann.

Þegar Loftur er spurður hvaða verkefni séu á teikniborðinu nefnir hann meðal annars nýjan veg að hinu geysivinsæla Stuðlagili. „Það er spennandi verkefni sem er komið inn á samgönguáætlun en við munum halda áfram framkvæmdum upp Jökuldal en ástæðan er gríðarleg aukning ferðamanna á svæðinu. Vegurinn upp eftir var í raun gamall slóði sem þróaðist smám saman í veg og hefur þjónað bændum á svæðinu ágætlega. En nú hefur umferðin breyst og yfir sumartímann fara yfir þúsund bílar á dag þessa leið, bæði rútur og ferðamenn á eigin vegum. Vegurinn ber ekki þessa umferð. Þegar svona gerist þarf að bregðast við aukinni umferð og bæta veginn svo hann standist kröfur um öryggi og aðgengi,“ greinir Loftur frá.

Vegagerðin leggur mikla áherslu á umferðaröryggi og hefur öryggismenningu að leiðarljósi í allri sinni starfsemi. Loftur segist sjálfur vera meðvitaðri um umferðaröryggi eftir að hann kom til starfa hjá stofnuninni. „Ég finn líka til meiri ábyrgðar hvað það varðar og fór að lesa vegina öðruvísi en áður. Núna sé ég strax ef beygja er hættuleg eða ef það vantar stikur, vegrið eða girðingar meðfram vegum, svo dæmi séu nefnd.

En hvað skyldi honum finnast skemmtilegast við starfið?

„Það er svo margt. Eitt af því ánægjulegasta er að finna hversu áþreifanleg áhrif vinnan hefur á samfélagið. Verkefnin eru líka mjög skýr, sem dæmi þá er vegur annað hvort opinn eða lokaður, til að mynda vegna ófærðar eða hættu á snjóflóðum. Þegar nýr vegur er lagður og tekinn í notkun finnur fólk strax fyrir því, enda hefur vegakerfið bein áhrif á daglegt líf fólks. Ef vegirnir virka ekki, þá virkar samfélagið ekki heldur. Vegirnir eru í raun lífæð samfélaganna. Vegagerðin fær líka mikla endurgjöf frá almenningi. Fólk hefur mjög sterkar skoðanir á vegakerfinu, bæði því sem við gerum og því sem við gerum ekki, en það fylgir bara starfinu. Sumum finnst forgangsröðunin ekki vera þeim í hag, en þegar vel tekst til fær Vegagerðin líka mikið hrós. Þegar maður vinnur við eitthvað sem skiptir samfélagið svona miklu máli, þá finnur maður að vinnan hefur tilgang og það er mjög gefandi,“ segir Loftur að lokum.

Þessi grein birtist fyrst í Framkvæmdafréttum 3.tbl nr. 740 árg. 2026.