PDF · Útgáfa NR-1800-1038 — mars 2026Slys á óvörðum vegfarendum í myrkri
Rannsóknin fjallar um slys á óvörðum vegfarendum í þéttbýli og kannaði hvort birtuskilyrði hefðu áhrif á fjölda þeirra. Fáar rannsóknir hafa sérstaklega skoðað áhrif dagsbirtu og myrkurs á fjölda slysa gangandi- og hjólandi vegfarenda. Hins vegar eru til fjölmargar rannsóknir um áhrif veglýsingar á slysatíðni mismunandi vegfarendahópa. Hlutfallslega eru fleiri slys sem eiga sér stað á gangandi vegfarendum í myrkri samanborið við aðra vegfarendahópa. Þá eiga flest slysin sér stað að morgni á virkum dögum og að næturlagi um helgar, þ.e. fös-lau og lau-sun. Tíðni slysa gangandi og hjólandi vegfarenda lækkar marktækt við betri birtuskilyrði, þ.e. veglýsingu. Við athugun á þróun slysa gangandi og hjólandi á árunum 2014-2023 mátti sjá aukningu í hlutfalli slysa sem áttu sér stað í myrkri eftir því sem leið á greiningartímabilið. Má rekja það til aukins fjölda rafskútuslysa, en rafskútuleigur voru teknar í notkun innan þéttbýla haustið 2019.
Við athugun á dreifingu slysa í samanburði við sólargang virtist ekki vera mjög mikil fyrgni. Slysin virðast frekar dreifast um háannatíma umferðar, bæði árdgis og síðdegis. Erfitt var að meta marktækni rannsóknarinnar vegna lítils gagnasafns. Margir þættir geta haft áhrif á orsakir slysa og erfitt er því að aðgreina hvort það sé vegna birtuskilyrða, veðurfars eða vegna annars konar áhrifaþátta. Samanburður á slysagögnunum við erlendar rannsóknir frá Danmörku og Noregi sýnir að hlutföll slysa í birtu og myrkri eru mjög svipuð, sérstaklega fyrir gangandi vegfarendur.
