Erlent samstarf

Markmið með þátttöku Vegagerðarinnar í erlendu samstarfi á sviði rannsókna og þróunar eru m.a. :

• að afla þekkingar og reynslu frá öðrum, fylgjast með þróun og færa hana inn í landið,
• að koma þekkingu okkar og reynslu á framfæri,
• að afla fjármagns til rannsóknarstarfs úr sjóðum Evrópusambandsins.

Vegagerðin tekur nú þátt í eftirtöldu erlendu samstarfi á sviði rannsókna- og þróunar:

• FEHRL (Forum of European National Highway Research Laboratories)
  eru samtök Evrópskra rannsóknarstofnana á sviði vegagerðar. Markmið þeirra er að stuðla að samvinnu og miðla upplýsingum og þekkingu til stjórnvalda. Yfir 4000 manns stunda rannsóknir á vegum þessara stofnana. Öll Evrópuverkefni sem Vegagerðin hefur tekið þátt í eru upprunnin hjá þessum samtökum. Vegagerðin hefur átt fulltrúa í stjórn FEHRL frá 1995 og í samræmingarnefnd rannsókna síðan 2003.
  Finna má upplýsingar um FEHRL verkefni hér
• ESB (Evrópusambandið)
  stendur fyrir tvenns konar rannsóknarstarfi á samgöngusviði, sem Vegagerðin tekur þátt í. Í svonefndum rammaáætlunum skilgreinir sambandið ákveðin verkefni sem það vill láta vinna, og rannsóknaraðilar hinna ýmsu landa taka höndum saman og keppa um að fá verkefnin. Vegagerðin tók þátt í verkefninu AMADEUS, þar sem markmiðið var að skilgreina og setja fram eitt samevrópskt hönnunarlíkan fyrir uppbyggingu vega (burðarþolshönnun). Einnig var tekið þátt í verkefninu COURAGE (COnstruction with Unbound Road AGgregates in Europe) þar sem Vegagerðin var ein af 11 stofnunum innan Evrópu sem tóku þátt, en í því var einkum kannað niðurbrot steinefna og færsla raka í óbundnum burðarlögum. Að ósk menntamálaráðuneytis skipaði Vegagerðin fulltrúa fyrir Ísland í stjórnarnefnd um "sjálfbær samgöngukerfi" í 6. rannsóknaráætlun ESB sem náði yfir árin 2003-2006. Nú er 7. rammaáætlun í gangi og má fá upplýsingar um samgönguhluta hennar á heimasíðu Rannís.
• COST Transport and urban development (European cooperation in the field of scientific and technical research) verkefnin eru fjármögnuð af 5 eða fleiri aðildarríkjum ESB og EES, en ESB greiðir hluta ferðakostnaðar vegna funda, skrifstofu sem heldur utan um daglegan rekstur, útgáfu og fleira. Mörg þessara verkefna fá síðan fjármagn til rannsóknarstarfsins sjálfs úr sjóðum ESB, eftir umsókn í rammaáætlunina. Vegagerðin hefur á undanförnum árum tekið þátt í nokkrum COST verkefnum.
  COST Verkefni sem Vegagerðin hefur tekið þátt í eru:
  COST 323 - Umferðargreinar (Weigh-in-Motion of Road Vehicles).
  COST 331 - Yfirborðsmerkingar (Requirements for Horizontal Road Marking). Lokaskýrsla COST 331 (153 bls. PDF 5.422 KB)
  COST 333 - Burðarþolshönnunarlíkön (Development of New Bituminous Pavement Design Method). Út úr þessu verkefni þróaðist rammaáætlunarverkefni, AMADEUS (Advanced Models for Analytical Design of European pavement Structures), sem fékk fjárveitingu frá ESB, og Ísland tók þátt í.
  COST 334 - Áhrif "Super Single" dekkja (Effects of Wide Single Tyres and Dual Tyres).
  COST 336 - Notkun falllóðasmælinga (Use of Falling Weight Deflectometers in Pavement Evaluation). .
  COST 337 - Óbundin burðarlagsefni (Unbound Granular Materials for Road Pavements). Út úr verkefninu þróaðist rammaáætlunarverkefni, COURAGE (COnstruction with Unbound Road AGgregates in Europe), sem fékk fjárveitingu frá ESB.
  COST 344 - Bætt vetrarþjónusta (Improvements to Snow and Ice Control on European Roads and Bridges).
  COST 347 - Hraðað álagspróf (Pavement Research with Accelerated Loading Testing Facilities).
  COST 351 - Vatnsflæði um vegbyggingar (Water Movement in Road Pavements and Embankments -WATMOVE). Í verkefninu er bæði unnið að rannsóknastofu- og raunprófunum í vegum, þar sem m.a. er byggt á verkefnunum COST 337 og COURAGE.
  COST 353 - Stjórnkerfi vetrarþjónustu og aukið umferðaröryggi (Winter Service Strategies for Increased European Road Safety). Í verkefninu er m.a. byggt á verkefninu COST 344 en nú lögð meiri áhersla á stjórnkerfin og tengingu vetrarþjónustu og umferðaröryggis.
  
  

  Ný COST verkefni sem Vegagerðin tekur þátt í : TUD0702 – Rauntímaeftirlit og -stjórnun vegakerfa við erfið veðurskilyrði (Real-time Monitoring, Surveillance and Control of Road Networks under Adverse Weather Conditions.). Meginmarkmið verkefnisins er að öðlast betri skilning á áhrifum veðurs á vegakerfi og umferð og efla tækni til að draga úr vandamálum sem af því stafa.

• OECD (Organisation for Economic Co-operation and Development)
  Innan OECD hefur starfað nefnd sem vinnur að vega- og samgöngurannsóknum. Þar hefur Vegagerðin lengi átt fulltrúa og tekið þátt í nokkrum rannsóknarverkefnum. Um áramótin 2003/2004 var þessi nefnd sameinuð annarri álíka nefnd sem starfað hefur á vegum samtaka samgönguráðherra í Evrópu, ECMT (European Committee for Ministers of Transport). Þessi sameiginlega stjórnarnefnd OECD/ECMT á að vinna að efnahagsframförum innan OECD ríkjanna, með samvinnu innan samgöngurannsókna og sameiginlegum verkefnum. Verkefni ná yfir allar landsamgöngur og tengingar þeirra, í efnahagslegu, félagslegu, umhverfislegu og stofnanalegu samhengi. Á hennar vegum verður unnið árlega að 3-5 sameiginlegum rannsókna- og þróunarverkefnum. Vegagerðin tekur þátt í tveimur verkefnum sem hófust vorið 2004, annars vegar um hraðastjórnun umferðar (Speed Management) og hins vegar um unga ökumenn (Young driver risks and effective counter-measures). Samgönguráðuneytið hefur falið Vegagerðinni að skipa fulltrúa Íslands í stjórnarnefnd OECD/ECMT.
• ERTRAC (European Road Transport Research Advisory Council).
  Í júní 2003 var formlega sett á laggirnar “Ráðgjafaráð Evrópu á sviði vegasamgöngurannsókna”, ERTRAC. Í því sitja fulltrúar bílaframleiðenda, bílhlutaframleiðenda, orkusala, neytenda, borga, þjónustuaðila o.fl., samtals um 15 manns. Síðan eru nokkrir fulltrúar ESB stjórnvalda í Brussel og loks einn fulltrúi frá hverju aðildarríkja ESB og EES. Hlutverk þessa ráðs er m.a. að leggja fram langtíma stefnumörkun fyrir rannsóknir á þessu sviði í Evrópu, þróa framtíðarsýn fyrir vegasamgöngur (Vision 2020 of the Road Transport System) og stuðla að aukinni þátttöku einkageirans í rannsókna- og þróunarstarfi. Sérstaklega er litið til þess að mikilvægt sé að leiða saman fulltrúa iðnaðarins og almennings, auk opinberra aðila. Reiknað er með að ráðið fundi þrisvar sinnum á ári. Samgönguráðuneytið óskaði eftir að Vegagerðin skipaði fulltrúa í þetta ráð fyrir hönd Íslands.
• NTF (Nordisk transportforskning) eru samtök sem er ætlað að samræma og styrkja norrænar samgöngurannsóknir. Þau standa ár hvert fyrir 2 - 3 ráðstefnum um tiltekin svið í þessum málaflokki. Vegagerðin á fulltrúa í stjórn samtakanna.
• NVF (Nordisk Vejforum - Norræna vegasambandið)
  eru þau samtök sem Vegagerðin hefur gegnum árin haft mest tengsl við. Tímabilið 2008-2012 stýrir Ísland samtökunum. Megin hluti starfsins fer fram í nefndum og er markmiðið að stuðla að samstarfi og upplýsingaskiptum milli fagfólks á Norðurlöndunum á vegasamgöngusviðinu. Nú eru starfandi 14 nefndir og tveir þemahópar. Ísland tekur þátt í 12 af nefndunum og öðrum þemahópnum. Á tímabilinu 2008-2012 leiðir Ísland starf þessarar nefndar: Vägens konstruktion. Stjórnunartímabili Íslands lýkur með ráðstefnunni ViaNordica 2012, sem haldin verður dagana 11.-13. júní 2012 í Reykjavík.
• NR&TR (Nordic Road Transport Research)
  er norrænt tímarit sem ætlað er að kynna vega- og samgöngurannsóknir á alþjóðlegum vettvangi. Vegagerðin á þar fulltrúa í ritstjórn og hefur átt þátt í birtingu nokkurra greina.
• NordFoU (Fællesnordisk forskningssamarbejde)
  Í desember 2004 var undirritaður samningur Vegagerðanna á Íslandi, Danmörku, Noregi, Svíþjóð og Finnlandi, sem hefur það að markmiði að vinna sameiginlega að ákveðnum afmörkuðum rannsóknaverkefnum og fjármagna þau úr sínum sjóðum. Verkefnin verða valin af sérstakri stjórnarnefnd sem í sitja yfirmenn rannsókna innan hverrar stofnunar. Tvö lönd eða fleiri geta staðið að einstökum verkefnum og ákvörðun um þátttöku er tekin af hverri stofnun fyrir sig. Sérstakur samningur verður gerður um hvert verkefni, þar sem tiltekin er verkefnislýsing, verkefnishópur og verkefnisstjóri, fjárhagslegar skuldbindingar og fleira. Verkefni geta ýmist verið unnin innan eða utan stofnananna. Niðurstöður verða aðgengilegar fyrir allar þjóðirnar fimm.
• ROADEX verkefnið er tæknilegur samvinnuvettvangur vegagerða í norður Evrópu er hefur það að markmiði að deila upplýsingum um vegi og rannsóknir á þeim milli aðildarlandanna. Verkefnið er að hluta til fjármagnað af EB, norðurslóða áætluninni INTERREG IIIB.
  Roadex verkefnið - Íslensk samantekt úr skýrslum ROADEX II